Po śmierci bliskich nam osób
zostaje nie tylko smutek, ale nierzadko zgromadzone przez nich oszczędności. By
nie stały się one zarzewiem konfliktu rodzinnego, właściciel rachunku bankowego
może skorzystać z usługi, jaką jest „dyspozycja wkładem na wypadek śmierci”. W
ten sposób można wskazać osobę, która ominie częściowo standardowe postępowanie
spadkowe.
Standardowo po śmierci kogoś
bliskiego dochodzi do postępowania spadkowego, w wyniku którego majątek
dzielony jest wśród najbliższych mu osób – rodziny. Tę procedurę można jednak
częściowo pominąć. Służy do tego tzw. „dyspozycja wkładem na wypadek śmierci”.
Taka usługa świadczona jest przez banki, a jej podstawę prawną reguluje Ustawa
Prawo bankowe (art. 55.). Właściciel konta bankowego może bowiem wskazać osobę
lub osoby, które omijając standardową procedurę spadkową, otrzymają środki w
pierwszej kolejności. Pieniądze mogą w takim przypadku posłużyć na przykład do
realizacji bieżących wydatków związanych z przygotowaniem procedury
pogrzebowej.
Kto może otrzymać pieniądze?
Beneficjentami dyspozycji wkładem
na wypadek śmierci mogą być małżonkowie, wstępni, zstępni lub rodzeństwo. Nie
jest możliwe złożenie dyspozycji na przykład dla osoby spoza najbliższej
rodziny czy na rzecz osoby prawnej. Posiadacz może wydać dyspozycję względem
pieniędzy zgromadzonych na rachunku oszczędnościowym, rachunku
oszczędnościowo-rozliczeniowym (ROR) lub rachunku terminowej lokaty
oszczędnościowej. Taką dyspozycję należy złożyć w banku na piśmie. Przy czym
jeśli posiadacz złoży więcej niż jedno pismo, nadrzędnym będzie to z późniejszą
datą.
Dyspozycji podlega jednak tylko
określona kwota oszczędności. Zgodnie z prawem bankowym, nie może być ona wyższa
niż dwudziestokrotne przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze
przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku, ogłaszane przez Prezesa Głównego
Urzędu Statystycznego za ostatni miesiąc przed śmiercią posiadacza rachunku. Na
przykład w lipcu była to kwota 6513,70 zł, czyli dyspozycji podlegała kwota do
130 274 zł. Pozostała część oszczędności podlega standardowemu
postępowaniu spadkowemu.
Ile kosztuje ustanowienie
dyspozycji?
W celu ustanowienia dyspozycji
wkładem na wypadek śmierci, należy udać się do placówki bankowej i dopełnić
formalności. W niektórych bankach można to zrobić online. Opłata za taką usługę
jest zróżnicowana. Jedne banki pozwalają ustanowić dyspozycję za darmo, w
innych należy zapłacić kilkadziesiąt złotych.
Dyspozycja wkładem na wypadek
śmierci może być w każdym czasie przez posiadacza rachunku zmieniona lub
odwołana na piśmie. Posiadacze kilku rachunków w różnych bankach powinni złożyć
dyspozycję w każdej instytucji osobno.
Z kolei by dokonać wypłaty z
tytułu dyspozycji, należy przygotować swój dowód tożsamości, akt zgonu (lub inny
dokument potwierdzający zgon, jeśli śmierć nie została jeszcze zgłoszona), oraz
– jeśli posiadamy – wspomnianą dyspozycję na wypadek śmierci.
Czy można podzielić środki?
Właściciel rachunku bankowego
może ustalić kwotę dyspozycji na różne sposoby. Może to być więc na przykład
całość środków, procent tej kwoty lub dokładnie określona suma. Może ona
przypadać na jednego lub kilku beneficjentów – zgodnie z wolą posiadacza
rachunku. W przypadku jeśli kwota na rachunku będzie niższa niż w dyspozycji,
bank dokona proporcjonalnej wypłaty. Prawo bankowe stanowi, że wypłacona kwota nie
wchodzi do spadku po posiadaczu rachunku. Natomiast osoby, którym wypłacono za
dużo (np. przez pomyłkę), są zobowiązane do zwrotu nadpłaty.
Należy też pamiętać o kwestiach
podatkowych. Dyspozycja na wypadek śmierci podlega masie spadkowej i nie jest
przedmiotem dziedziczenia, ale należy poinformować o niej urząd skarbowy na
deklaracji SD-Z2. Mamy na to sześć miesięcy od śmierci właściciela rachunku.
Dyspozycja wkładem na wypadek
śmierci to dobry sposób na zabezpieczenie interesów najbliższych nam osób. Nie
jest tajemnicą, że często po śmierci posiadacza rachunku dochodzi do konfliktów
rodzinnych na tle spadkowym. Wydając dyspozycję, precyzyjnie wskazujemy, do kogo bezdyskusyjnie
ma trafić określona pula środków.
Publikacja zawiera linki afiliacyjne.
0 komentarzy