Nawet 23 tys. zł "w prezencie" od banku. Tak zadziałało odkładanie 500+ na lokaty przy dwójce dzieci

Matematyka stojąca za
programem „Rodzina 500+” jest prosta, ale jej wyniki mogą robić
wrażenie. 10 lat comiesięcznych przelewów od państwa i przenoszenie ich tylko
raz w roku na najlepsze lokaty pozwoliły rodzinom z dwójką dzieci wygenerować
kapitał rzędu 136 tys. złotych i niemal 23 tys. złotych odsetek. Odsłaniamy kulisy tych liczb i przeprowadzamy
pełną symulację z ostatniej dekady.

W kwietniu br. minęło
10 lat od momentu, gdy pierwsze środki z programu „Rodzina 500+”
trafiły do portfeli Polaków. Choć debaty o skuteczności demograficznej
transferów wciąż budzą emocje, jedno jest pewne: świadczenie na stałe wpisało
się w domowe budżety. Dla wielu rodziców stało się ono jednak czymś więcej niż
zasiłkiem na bieżące wydatki – stało się podstawą długofalowego oszczędzania.

Z danych ZUS wynika, że w styczniu br. wypłaty objęły 6,68 mln dzieci, co przełożyło
się na kwotę 5,37 mld zł. Choć
większość tych środków finansuje bieżącą konsumpcję (żywność, ubrania) oraz
edukację, około 25% beneficjentów
(wg danych ZPF i IRG SGH z marca 2024 r.) deklaruje odkładanie tych pieniędzy
na przyszłość dzieci. W tej grupie dominuje pragmatyzm: 68% wybiera konta oszczędnościowe, a 39% lokaty
terminowe.

Bank sojusznikiem
walki z inflacją

Wybór choćby jednego z tych produktów (a także obligacji
skarbowych) pozwolił nie tylko na bezpieczne przechowanie oszczędności, ale
także zminimalizowanie negatywnych skutków inflacji. A można o niej powiedzieć
wiele, ale na pewno nie to, że jej poziom był stabilny w ciągu ostatnich 10
lat.

Ostatnia dekada była dla oszczędności prawdziwym testem
wytrzymałości. Przeszliśmy drogę od deflacji (-0,90% w 2016 r.) do gwałtownej inflacji (18,40% w lutym 2023 r.).
W takim otoczeniu trzymanie gotówki pod poduszką nie służyło utrzymaniu jej
wartości.

Ile można było odłożyć, jeśli otrzymanego świadczenia rodzice
nie przeznaczyli ani jednego złotego na inny cel? To łatwo policzyć. Trudność
zadania rośnie, jeśli do kalkulacji dodamy produkt oszczędnościowy w banku.
Podejmując to wyzwanie, sprawdzimy, ile odsetek narosło od odłożonych środków,
przy następujących założeniach:

• przez pierwszy rok środki kumulują się na
  nieoprocentowanym ROR,
• co 12 miesięcy cały kapitał wraz z odsetkami
  trafia na najwyżej oprocentowaną lokatę roczną (wg rankingów Bankier.pl).

Podany cykl powtarza się aż do marca 2026 r. Podane wyliczenia mają na celu pokazanie,
ile dodatkowo można było zyskać przy minimalnym wysiłku poniesionym przez rodzica
(zapoznanie się z ofertą bankową, przekazanie środków na lokatę i w
niektórych przypadkach otwarcie konta w danej instytucji – raz do roku, co nie
powinno zając więcej niż każdorazowo kilkanaście minut).

Wysokość odsetek byłaby wyższa przy skorzystaniu z
promocyjnych ofert na krótsze terminy oraz utrzymywaniu rosnącego kapitału na koncie
oszczędnościowym. Zakładamy, że rodzic
pobierał świadczenie na dziecko przez cały ten okres tj. dziecko miało w
momencie rozpoczęcia programu mniej niż 8 lat. 

Scenariusze oszczędnościowe:
jedno dziecko

Poniższa tabela prezentuje wzrost kapitału i odsetek od
marca 2017 r., (czyli po zebraniu pierwszych 6000 zł) w sytuacji, kiedy
świadczenie jest wypłacane na jedno dziecko. Porównujemy dwa warianty:
pobieranie świadczenia od samego startu programu (kwiecień 2016 r.) oraz od
momentu zniesienia kryterium dochodowego (lipiec 2019 r.). Waloryzacja do 800 zł została uwzględniona.

Rodzice oszczędzający od debiutu programu zgromadzili 68 100 zł wpłat. Dzięki lokatom kwota ta mogła wzrosnąć o ponad 11 430 zł samych
odsetek. Oznacza to, że zysk od
banku stanowi aż 14,38% wszystkich zgromadzonych środków. W praktyce rodzic otrzymał od banku
równowartość ponad 14 dodatkowych wypłat 800+.

W drugim scenariuszu (od lipca 2019 r.) odsetki stanowią 10,54% całości. Słabszy wynik to efekt
krótszego czasu pracy pieniądza, mimo że najwyższe rynkowe stopy (3,50–8,20%)
obowiązywały właśnie w ostatnich latach.

Kapitał przy dwójce:
efekt skali w praktyce

W przypadku dwojga dzieci kwoty stają się jeszcze bardziej
imponujące. Przy pełnym okresie oszczędzania mówimy o kapitale wynoszącym 136 200 zł i blisko
23 000 zł odsetek.

Porównując obie tabele, łatwo zauważyć pewną zależność. Przy
trzymaniu się założeń wyjściowych, łatwo można oszacować, jakie powinny wyjść
wyniki również dla rodzin wielodzietnych. Podstawowe wyliczenia przedstawia
poniższa tabela. Różnice po przecinku wynikają z zaokrągleń matematycznych.

Dziewięć lat z
najlepszymi lokatami rocznymi

Dla porządku podajemy również, które lokaty terminowe, a w
szczególności jakie stawki procentowe, były podstawą do oszacowania wysokości
odsetek. Tabela poniżej przedstawia nie tylko wysokość oprocentowania, ale
również wskazuje, czy do skorzystania z depozytu wymagane było konto osobiste.

Specjalna oferta dla
beneficjentów

W tym miejscu warto wspomnieć, że początek wprowadzenia
programu „Rodzina 500 plus” był jednocześnie sygnałem dla banków, że na rynku
pojawią się nowe środki, o które warto zawalczyć. W tym czasie powstało kilka
ofert specjalnych, w tym m.in.

• promocja Alior
  Banku – „Premia Pieniężna 100 zł (wniosek Rodzina 500+)” – 100 zł za
  założenie Konta Rozsądnego, spełnienie warunków dotyczących wynagrodzenia i
  złożenia wniosku o świadczenie przez platformę internetową banku,
• Konto
  oszczędnościowe w Alior Banku – wyższe oprocentowanie od standardowego dla
  klientów, którzy złożyli wniosek o świadczenie przez platformę internetową banku,
• PKO Bank
  Polski i Konto za Zero dla Rodziny 500+ – preferencyjne warunki cenowe PKO
  Konta za Zero w zamian za wpływ świadczenia,
• Nest Bank
  i promocja „Nest Kieszonkowe” (start 1 sierpnia 2017 r.) – bonus za
  regularne wpływy świadczenia w wysokości 200 zł i coroczne opłaty od banku za
  regularne oszczędzanie,
• BOŚ Bank
  i EKOkonto oszczędnościowe 500+ – w momencie startu bank oferował wyższą
  stawkę w zamian za wpływy świadczenia.

Większość z nich nie przetrwała próby czasu. Wciąż dostępne są
konta oszczędnościowe w BOŚ Banku (przy czym obowiązuje stawka standardowa i
zmieniona nazwa produktu) oraz Alior Banku.

Najważniejsza systematyczność

Podsumowując, kluczem do uzyskania wysokich odsetek nie było
rekordowe oprocentowanie (choć 8,20 proc. w skali roku dostępne w marcu 2023 r.
na pewno nie zaszkodziło), a regularne
odkładanie środków, które z każdym rokiem przekładały się na coraz wyższe
odsetki.

Osoby, które oszczędzały w bankach od samego startu
programu, mogły zyskać nawet dodatkowe 11 430
zł na jedno dziecko, co stanowi aż 14,38%
całej odłożonej w tym czasie kwoty. Nieco niższy efekt jest widoczny, jeśli
przelew na konto zaczął trafiać do rodziców dopiero po zmianach dotyczących
dochodu na osobę. Wówczas zgromadzone 5726
zł z odsetek można przeliczyć jako 10,54%
wszystkich odłożonych środków.

Jak zostało wspomniane już wyżej, podane odsetki dotyczą
sytuacji, w której rodzic tylko raz w roku musiał poświęcić czas na znalezienie
odpowiedniego depozytu. Zysk byłby wyższy w przypadku nieco bardziej elastycznego
podejścia (korzystania z promocji kont oszczędnościowych, lokowania środków na
krótsze okresy z promocjami dla nowych klientów).

Źródło: